De problematiek van leeftijdsdiscriminatie binnen de arbeidsbetrekkingen is een van de complexere thema’s binnen het antidiscriminatierecht. Het behoort tot de opdracht van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding (het Centrum) om eenieder die hieromtrent vragen of klachten heeft, de nodige informatie, deskundig advies en eventuele verdere bijstand te verlenen.
De checklist “Leeftijdsdiscriminatie in personeeladvertenties” is gebaseerd op een instrument dat werd ontwikkeld door het Nederlandse Expertisecentrum Leeftijd. Het Centrum zorgde in 2008 voor een hertaling naar de Belgische context.
Het instrument biedt de mogelijkheid aan werkgevers, maar ook aan kandidaat-werknemers en eventuele andere belanghebbenden, om meer inzicht krijgen in de (on)verenigbaarheid van bepaalde personeelsadvertenties met het verbod op leeftijdsdiscriminatie, zoals voorzien in de Europese richtlijn 2000/78/EG tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep en omgezet naar Belgisch recht via de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie(zgn. Antidiscriminatiewet) en de equivalente rechtsnormen op het niveau van de Gewesten en Gemeenschappen.
Het kan gaan om discriminatievormen waarvan de werkgever zich al dan niet bewust is, en die vaak aangestuurd worden door stereotypen en vooroordelen rond leeftijd.
De checklist, die slechts enkele minuten in beslag neemt en overigens volledig anoniem kan worden gebruikt, bestaat uit twee onderdelen. Eerst wordt stapsgewijs gepeild wordt naar het bestaan van een direct of indirect leeftijdsonderscheid in een personeelsadvertentie. Indien er inderdaad sprake is van dergelijk onderscheid, kan u in een tweede fase nagaan of hiervoor een juridisch aanvaardbare reden (rechtvaardiging) voor handen is.
Dit initiatief is specifiek gericht op leeftijdsverwijzingen in personeelsadvertenties, maar de principes van de Antidiscriminatiewet – hier hertaald in de checklist – gelden uiteraard ook voor het verdere verloop van een aanwervingsprocedure en diverse andere aspecten van het personeelsbeleid.
Let wel: de antwoorden die u via de checklist bekomt hebben slechts een indicatieve waarde, zonder enig verbindend karakter. Ze kunnen evenmin beschouwd worden als een formeel advies van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding. Enkel een rechter kan ten gronde beoordelen of er al dan niet sprake is van leeftijdsdiscriminatie.
Het voorgaande belet niet dat werkgevers, kandidaat-werknemers en andere belanghebbende partijen steeds beroep kunnen doen op het Centrum voor bijkomende informatie, een formeel advies en eventueel klachtenbehandeling, al dan niet met betrekking tot een concrete personeelsadvertentie.